Tramvaylar, vapurlar ve hepsini açan tek kart

Ziyaretçiler İstanbul'da dolaşmanın zor olacağını bekleyerek geliyor — genelde trafik yüzünden — ve sonra trafiğin tamamen konu dışı olduğunu keşfediyor. Onun içinde olmayacaksın. Raylı ve deniz ağı bir ziyaretçinin gitmek isteyeceği hemen her yere gidiyor, ucuz, ve hepsini tek bir plastik kart açıyor.

Aşağıdaki bir tarife değil, sistemin şekli. Ücretler ve çalışma saatleri sık değişiyor, o yüzden üç ay sonra yanlış olacak sayıları bilerek yazmıyoruz.

İstanbulkart ve neden hemen alınmalı

İstanbulkart yüklemeli bir ulaşım kartı ve hareket eden her şeyin ödemesini yapmanın tek mantıklı yolu. Metroda, tramvaylarda, otobüslerde, metrobüste, fünikülerlerde, Marmaray'da ve şehir hatları vapurlarında geçiyor — tek kart, her mod.

Herhangi bir metro ya da tramvay istasyonundaki otomattan alınıyor. Makineler nakit ve kart kabul ediyor, İngilizceye geçiyor ve kartı ilk yüklemeyle birlikte tek işlemde satıyor. İki yetişkin tek kartı iki kez basarak paylaşabiliyor; geç saatte inip sadece bir makineyi çalışır bulursan bunu bilmekte fayda var.

Kolaylığın ötesinde iki şey onu değerli kılıyor:

• Ücretler kartla belirgin biçimde daha düşük, bazı istasyonlarda satılan tek kullanımlık biletlere göre; ve bazı turnikeler artık başka bir şey kabul etmiyor.
• Aktarmalar indirimli. Birkaç saat içinde tramvaydan fünikülere, oradan metroya geçersen sonraki her basış ilkinden ucuza geliyor. İki aktarmalı bir yolculuk üç ücret değil.

T1 tramvayı: önemli olan tek hat

Bu ağla ilgili başka hiçbir şey öğrenmeyeceksen T1'i öğren. Batıda Bağcılar'dan Boğaz kıyısındaki Kabataş'a kadar gidiyor ve yol boyunca görmeye geldiğin hemen her tarihî şeyi sırasıyla topluyor: Kapalıçarşı için Beyazıt, Sultanahmet için Sultanahmet, Sirkeci, Mısır Çarşısı ve vapur iskeleleri için Eminönü, sonra Galata Köprüsü'nü geçip Karaköy, Tophane ve Kabataş.

Tramvaylar sık, rotanın çoğunda kendi yolunda gidiyorlar ve trafikten etkilenmiyorlar. Ayrıca neredeyse her saatte kalabalıklar — bu kadar işe yaramanın bedeli.

Kabataş hattın doğu ucu ve orada epey şey birleşiyor: tramvay son durağı, Taksim'e çıkan füniküler ve vapur iskeleleri.

T5: Haliç boyunca

T1'in daha sakin komşusu Eminönü'nden başlıyor ve öbür yöne, Haliç'in tarihi yarımada kıyısı boyunca batıya gidiyor — Küçükpazar, sonra Cibali, sonra Fener ve Balat'a doğru. Çoğu ziyaretçinin hiç ihtiyaç duymadığı hat bu; bizim akşamımızın bağlı olduğu hat da bu: tura Kadir Has Üniversitesi'nin yanındaki Cibali İskelesi'nden biniliyor, Cibali durağından kısa bir yürüyüş, Eminönü'nden iki durak. Sultanahmet, Sirkeci ya da Karaköy'den T1'le Eminönü'ne gelip aktarma yap; Galata Köprüsü'nün Eminönü ucundan yürüyerek ise su kenarından, düz bir yolda yaklaşık yirmi-yirmi beş dakika.

Metro, füniküler ve yokuş sorunu

İstanbul düz değil ve kıyıyla üstündeki sırt arasındaki fark ciddi bir tırmanış. Fünikülerler bu yüzden var.

F1 Kabataş'ı Taksim Meydanı'na yaklaşık iki dakikada bağlıyor ve sürekli çalışıyor. Taksim, Beyoğlu ya da İstiklal civarında kalıyorsan suya ve tramvaya bağlantın bu.

Taksim'den M2 metrosu Avrupa yakasında kuzeye ve güneyde Yenikapı'ya gidiyor; Galata için Şişhane'den, Haliç'in üstündeki köprüde duran Haliç istasyonundan ve üniversite bölgesi için Vezneciler'den geçiyor. Haliç istasyonunun Fatih tarafı çıkışından Cibali İskelesi'ne kıyı boyunca on-on iki dakika yürüme. Kıyıdaki T1 ile sırttaki M2 birlikte Avrupa yakasını esasen kapsıyor.

Karşıya geçmek: birbirinin yerine geçmeyen iki seçenek

Avrupa'dan Asya'ya geçmenin iki yolu var ve birbirlerinin yerine geçmiyorlar.

Şehir hatları vapuru İstanbul'daki en hesaplı gezi ve yakın rakibi yok. Bir otobüs ücretine açık güvertede, çayla ve tüm siluetle Boğaz'ı geçiyorsun; yerliler bunu sıradan bir ulaşım aracı olarak kullanıyor, çünkü öyle. Gündüz en az bir kez yap — Eminönü ya da Kabataş'tan Kadıköy'e.

Marmaray boğazın altındaki demiryolu tüneli — gerçek bir mühendislik başarısı, ama deneyimi dört dakikalık karanlık. Hızlı, sık ve iki banliyö hattını birbirine bağlıyor; bu da onu keyif değil gerçek yolculuk için pratik seçenek yapıyor.

Havalimanlarından

İstanbul'un ikisi var, şehrin karşılıklı uçlarında ve boğazın karşılıklı yakalarında. Karıştırmak pahalı bir hata. Bir şey rezerve etmeden önce biletinin hangisini yazdığına bak.

İstanbul Havalimanı (IST) — Avrupa yakası, kuzeybatı

Terminalden şehre M11 metrosu gidiyor ve daha geniş metro ağına bağlanıyor; en ucuz ve trafikten etkilenmeyen yol bu. Havaist otobüsleri doğrudan Taksim'e ve diğer merkezî noktalara gidiyor, bavulla daha rahat, ama otoyolda herkesle aynı yerdeler. Taksi sabah dörtte en hızlısı, akşam altıda en yavaşı.

Sabiha Gökçen (SAW) — Asya yakası, güneydoğu

M4 metrosu artık terminale ulaşıyor ve Kadıköy'e gidiyor; oradan Kabataş ya da Eminönü'ne vapur hem en hızlı hem çok daha güzel bitiş. Havabüs otobüsleri de Kadıköy ve Taksim'e çalışıyor.

İkisi için de payı geniş tut. Sabiha Gökçen'den Sultanahmet'e gitmek bir havalimanı transferi değil, gerçek bir şehir aşırı yolculuk.

Geç saatte ne çalışıyor, ne çalışmıyor

İnsanları en çok yakalayan kısım bu; özellikle gece yarısı biten bir akşamdan sonra.

Metro, tramvay ve Marmaray genel olarak gece yarısı civarında duruyor, son seferler de istediğinden erken. Şehri kendi şeridinde kat eden körüklü otobüs, metrobüs, gece boyunca çalışıyor ve gece otobüsü hatları var; ama ikisi de sistemi zaten bilmeyen bir ziyaretçiye doğal gelmiyor.

Pratikte gece yarısından sonra taksiye biniyorsun. Taksimetreyle çalışıyorlar, Avrupa ölçülerine göre pahalı değiller, ve uygulama kullanmak (BiTaksi ve Uber burada ruhsatlı taksi çağırıyor) hem pazarlığı hem dil sorununu tek adımda ortadan kaldırıyor. Otelinin adresini Türkçe yazılı bulundur.

Bilinmeye değer altı şey

1. Kartı gördüğün ilk istasyonda al. Sonraki her şey kolaylaşıyor.
2. Tramvay senin gezi haritan. T1 üzerindeyse o yer için ulaşım planlama.
3. Gündüz bir kez vapura bin, karşıya geçmek için sebebin olmasa bile. Şehirdeki en iyi yirmi dakika.
4. Zirve saat gerçek ve yollarda, raylarda değil. Beşle yedi arasında rayda ya da suda giden her şeyi seç.
5. Google Haritalar burada güvenilir raylı ve vapur saatlerinde; yolda giden her şey için iyimser.
6. Kabataş, Eminönü ve Üsküdar birer menteşe. Şehirdeki hemen her mantıklı güzergâh üçünden birinden geçiyor.

Şehirde çok kısa bir zaman aralığıyla uğraşıyorsan, aktarma rehberi bu hatları bir plana bağlıyor. Vapur önlerinden geçerken sudaki o yapıların ne olduğunu merak ediyorsan, saraylardan başla.

Sık sorulanlar